NL amsterdamgold EN amsterdamgold

tel: +31 (0) 20 65 89 555

Depositogarantiestelsel een wassen neus?

01 feb 2013

De actualiteit geeft aanleiding nog eens te kijken wat het depositogarantiestelsel (DGS) waard is. Afgelopen maandag bleek dat IJsland volgens Europese richtlijnen indertijd het recht had om gedupeerden van het Icesave debacle niet te betalen. Het lijkt geen wereldnieuws omdat IJsland het meeste heeft betaald en de rest waarschijnlijk uit de failliete boedel van Icesave komt. Wat daarbij wordt vergeten is dat het enorme gevolgen heeft voor de betrouwbaarheid van depositogarantiestelsels. Een Europese rechtbank heeft nu bepaald dat onder ‘uitzonderlijke’ omstandigheden een DGS niet toereikend hoeft te zijn en dat een nationale overheid daar bovendien niet verantwoordelijk voor is.

IJsland hoefde Nederland dus niet te compenseren

Icesave bestormde de Nederlandse en Britse spaarmarkt in 2007 met recordhoge spaarrentes. In 2008 klapte de online spaarbank Icesave (met het moederbedrijf Landesbanki), de spaarders bleven berooid achter. Volgens Europese, IJslandse en Nederlandse normen viel een deel van het verloren spaargeld onder het depositogarantiestelsel. Na de ineenstorting van de IJslandse financiële sector wilde of kon IJsland de garantie niet waarmaken. Nederland en Engeland hebben indertijd de betalingen voorgeschoten en tegelijk IJsland flink onder druk gezet om snel met aflossingen te komen.

IJsland, dat zich verassend goed van de crisis herstelt, heeft inmiddels een groot deel van het voorgeschoten bedrag afgelost en de rest zal waarschijnlijk volgen uit de failliete boedel van Landesbanki. Dat IJsland uiteindelijk onder het nodige protest heeft betaald was dus meer een diplomatieke kwestie dan een juridische. Naar nu blijkt hadden ze het recht om niet te betalen. De uitspraak is afkomstig van Het hof van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA). Hoewel landen het recht hebben een eigen invulling te geven aan de garantiestelsels vallen deze in de praktijk onder het gezag van de EVA en de richtlijnen van de Europese Economische Ruimte (EER).

 

Verontrustende conclusies

De uitspraak was een verassing en mogelijk zal er beroep worden aangetekend, maar voorlopig kunnen we twee verontrustende conclusies trekken. De eerste is wellicht voor sommigen geen verassing maar daarom niet minder belangrijk. Het potje dat door banken wordt samengebracht om de deposito’s te garanderen, kan en mag wettelijk ontoereikend zijn. Als Klaas Knot het tegendeel kan bewijzen is hij hierbij van harte uitgenodigd, maar het potje dat onder de hoede van De Nederlandse Bank (DNB) wordt samengebracht is bijvoorbeeld momenteel ruim onvoldoende. Ter illustratie het volgende citaat van DNB:

 

‘In beginsel betalen de gezamenlijke banken het depositogarantiestelsel. DNB voert de regeling uit. Dit betekent dat u bij DNB aanspraak kunt maken op een vergoeding uit het depositogarantiestelsel.

Op dit moment wordt het DGS achteraf gefinancierd. Dat wil zeggen dat banken pas betalen wanneer er een beroep op het stelsel wordt gedaan, dus wanneer bij een bank betalingsonmacht is geconstateerd.

Vanaf 1 juli 2013 zullen banken een bijdrage moeten storten in een fonds ten behoeve van het depositogarantiestelsel. Wanneer er een beroep op het stelsel wordt gedaan, keert het fonds uit. Is het fonds niet toereikend, dan wordt de resterende kosten over de banken omgeslagen conform de huidige systematiek.’

Dat brengt ons op het tweede punt dat de uitspraak van maandag interessant maakt. Als de fondsen van het garantiestelsel ontoereikend zijn is het blijkbaar niet de plicht van de overheid om deze aan te vullen. Dit is op zich logisch, want waarom zou de belastingbetaler altijd maar opdraaien voor falende banken, maar het is in tegenspraak met de gewekte suggestie. De pot wordt immers beheerd door centrale banken (DNB in ons geval) en het is de minister van financiën die de regels bekend maakt. Een peiling zou waarschijnlijk uitwijzen dat mensen momenteel denken dat de Nederlandse overheid garant staat voor 100.000 euro per spaarder. Uit de uitspraak van het Hof blijkt nu onomwonden dat overheden niet garant staan.

‘144. Consequently, it must be held that Article 7 of the Directive does not lay down an obligation on the State and its authorities to ensure compensation if a deposit-guarantee scheme is unable to cope with its obligations in the event of a systemic crisis.’

Garanties in de praktijk

Dachten de bedenkers van dit systeem nu echt dat wanneer de omstandigheden dusdanig zijn dat bijvoorbeeld ING omgaat, de andere Nederlandse banken in staat zijn een paar miljard uit te keren? De enige die het op zo’n moment kan betalen is de overheid, die draait desnoods wat biljetten bij. Hoogstens als een kleine bank als Triodos of Alex omvalt zullen andere banken in staat zijn de last te dragen zonder zelf in grote problemen te komen. Dan moet het faillissement wel een geïsoleerd evenement zijn, hetgeen zoals we de afgelopen jaren gezien hebben niet waarschijnlijk is.

Hierbij benadruk ik graag dat dit geen oproep is om uw spaargeld van de bank te halen. Het betreft hier de vaststelling dat de garanties op spaargeld die momenteel worden gesuggereerd twijfelachtig zijn, niet dat spaargeld weg is of dat binnenkort zal raken. Bij dezen nodig ik DNB of de minister van Financiën van harte uit om nader toe te lichten waarom het DGS wel dekkend zou zijn. Want hoewel bedrijven als AmsterdamGold graag goud verkopen, misgunnen zij niemand hun spaargeld en onderschrijven zij het belang van economische stabiliteit.

 

 

 

De artikelen in de AmsterdamGold nieuwsbrief vormen een weerspiegeling van de opinie van de auteur en niet van AmsterdamGold.com BV. Deze artikelen zijn bedoeld om u te helpen een mening te vormen over de edelmetaalmarkt en constitueren geen advies. De inhoud is met de grootst mogelijke zorg samengesteld, maar AmsterdamGold accepteert geen verantwoordelijkheid voor eventuele onjuistheden. Alleen u kan beslissen wat de juiste manier is om uw vermogen te beheren. Als u besluit te handelen op basis van de inhoud van de AmsterdamGold nieuwsbrief dient u elders de betreffende inhoud te verifiëren. De auteur van dit artikel bezit een long positie in fysiek zilver.